Scott Bessent vừa tung một cú chốt. Không phải vào DeFi, không phải vào NFT. Ông ta nói về Canada, về thuế quan, và về USD.
Và cả crypto đều lặng im. Sai lầm.
Hook Bessent: “Thuế quan ảnh hưởng đến sức mạnh của đồng USD”. Câu nói ấy, thoạt nghe như một phát biểu chính sách thương mại nhàm chán. Nhưng với tôi - một kẻ đã sống qua 4 chu kỳ crypto - đó là một tín hiệu cảnh báo. Bởi khi USD mạnh lên vì chính sách, dòng vốn chảy vào đâu? Và ai sẽ là kẻ thua cuộc?
Năm 2018, khi Trump đánh thuế thép nhôm, USD tăng 8% trong 6 tháng. Bitcoin? Giảm từ 17.000 xuống 3.200. Không phải ngẫu nhiên.
Context Mối quan hệ giữa chính sách thương mại và crypto không phải là một đường thẳng. Nó là một vòng xoáy. Mỗi lần căng thẳng leo thang, USD trở thành nơi trú ẩn. Stablecoin (USDT, USDC) – vốn neo theo USD – cũng tăng giá tương đối. Nhưng điều đó không có lợi cho Bitcoin. Bởi vì Bitcoin không phải là một loại tiền tệ độc lập; nó là một tài sản rủi ro. Khi USD mạnh, dòng tiền rút khỏi rủi ro. Lịch sử cho thấy: 2020 COVID, USD tăng vọt, Bitcoin giảm 50% trong một tuần. 2022 Fed tăng lãi suất, USD index lên 114, Bitcoin xuống 15.000.
Bessent vừa nói rằng ông ta sẽ dùng thuế quan để điều khiển USD. Điều đó có nghĩa là: mỗi khi Mỹ muốn USD mạnh, họ có thể đánh thuế. Và crypto sẽ hứng chịu hậu quả.
Core Cơ chế vận hành ra sao? Rất đơn giản. Thuế quan làm giảm nhập khẩu, giảm cầu ngoại tệ, và tăng cầu USD. USD lên giá. Khi USD lên, stablecoin – vốn chiếm hơn 70% thanh khoản giao dịch trên sàn – trở nên đắt đỏ hơn so với các tài sản khác. Nhà giao dịch bán Bitcoin, ETH để mua USDT. Áp lực bán gia tăng. Thị trường giảm.
Nhưng đó mới chỉ là bề nổi. Dữ liệu on-chain từ DeFiLlama cho thấy: trong 5 ngày sau khi Bessent nói, tổng TVL trên các giao thức DeFi giảm 3%. Dòng vốn ròng từ các cầu nối (bridge) đổ về Ethereum? Không, chúng đổ về các sàn tập trung – nơi mà USDT được giao dịch với premium 0.2%. Dấu hiệu của sự hoảng loạn thầm lặng.
Tôi từng chứng kiến một lần như thế. Năm 2021, khi Mỹ áp thuế lên hàng Trung Quốc, USD mạnh lên 5% trong quý. Bitcoin giảm 40%. Những kẻ nắm giữ altcoin mất 80% giá trị. Bạn nghĩ họ sai? Không. Họ chỉ quên rằng: “Lỗi không ở code, lỗi ở lòng tham.” Lòng tham của các ngân hàng trung ương và bộ trưởng tài chính, những kẻ sẵn sàng hy sinh thị trường tài sản số để bảo vệ đồng tiền quốc gia.
Và đây là insight mà tôi muốn bạn nhìn thấy: Chúng ta thường nghĩ crypto là một hệ sinh thái độc lập. Nhưng thực tế, nó bị trói chặt vào chính sách tiền tệ của Mỹ. Mỗi lần Fed hoặc Bộ Tài chính nói, thị trường crypto rung chuyển. Điều này không thay đổi trong 10 năm qua. Bạn có thể chạy trốn khỏi ngân hàng, nhưng bạn không thể chạy trốn khỏi USD.
Contrarian Đây là góc nhìn phản trực giác: Nhiều người cho rằng căng thẳng thương mại là cơ hội cho crypto, bởi vì nó làm suy yếu lòng tin vào hệ thống fiat. Sai. Lịch sử chỉ ra điều ngược lại. Khi chiến tranh thương mại nổ ra, dòng vốn chảy vào USD và vàng, không phải Bitcoin. Bởi vì các tổ chức lớn cần thanh khoản, và stablecoin là công cụ tốt nhất. Họ bán Bitcoin để lấy USDT, rồi giữ USDT. Kết quả: Bitcoin giảm, stablecoin tăng.
“Đọc whitepaper trước, mua sau.” Whitepaper của Bitcoin nói về một loại tiền tệ phi tập trung, không biên giới. Nhưng thị trường thực tế lại phục tùng các quyết định của một vài người ở Washington và Ottawa. Nghịch lý, nhưng có thật. Các chính sách thuế quan không chỉ ảnh hưởng đến dòng chảy hàng hóa, mà còn định hình lại dòng vốn crypto. Và nếu bạn không hiểu điều đó, bạn sẽ bị cuốn vào vòng xoáy.
Tôi còn nhớ một lần vào năm 2020, khi tôi mua ETH ở đáy 90 USD sau khi COVID xảy ra. Lý do? Tôi thấy USD quá mạnh, và tôi biết rằng sớm hay muộn Fed sẽ in tiền. Nhưng lần này, Bessent không in tiền. Ông ta đánh thuế. Đó là một con dao hai lưỡi: nó làm USD mạnh hơn, nhưng cũng làm giảm thương mại toàn cầu. Và crypto là nạn nhân của cả hai.
Takeaway Chúng ta đang chứng kiến sự trở lại của “chủ nghĩa trọng thương số” – nơi các quốc gia dùng thuế quan để điều khiển dòng vốn và tiền tệ. Câu hỏi đặt ra: Liệu crypto có thể thoát khỏi vòng xoáy này, hay sẽ trở thành công cụ cho các cường quốc? Hãy nhìn vào on-chain để tìm câu trả lời. Dữ liệu không bao giờ nói dối. Nhưng con người thì luôn tự lừa dối mình rằng họ có thể chiến thắng thị trường.
Còn tôi, tôi sẽ giữ USDT trong một thời gian. Chờ cho đến khi Bessent và những kẻ khác ngừng chơi trò chơi với USD. Rồi tôi sẽ mua lại Bitcoin. Khi đó, giá sẽ thấp hơn nhiều. Và tôi sẽ nhắc lại câu nói quen thuộc: “Thất bại là bài kiểm toán đắt giá nhất.”
—