Tôi còn nhớ đêm tháng 4 năm 2017, khi một group Telegram đầy ắp tiếng hoan hô loan tin ICO của Status (SNT) sắp mở bán. Mọi người nói về một giao thức nhắn tin phi tập trung có thể thay thế cả Telegram lẫn WhatsApp. Tôi bỏ 2000 đô la, chưa đầy ba tuần sau giá nhảy lên gấp 10 lần. Tôi bán, vui sướng với chiến thắng, rồi nhìn nó bay tiếp thêm 15 lần nữa mà không bao giờ quay lại mức giá tôi từng mua. Cảm giác hụt hẫng đó dạy tôi một bài học: thị trường không mua công nghệ, thị trường mua câu chuyện. Và cũng chính vì vậy, khi tôi đọc tin Thượng viện Mỹ sẽ bỏ phiếu vào tháng 9 về một đạo luật có tên Clarity Act — một văn bản được kỳ vọng “mang lại sự rõ ràng” cho toàn bộ ngành tiền mã hóa — tôi không khỏi bật cười. Sự rõ ràng trong crypto, cũng giống như trí thông minh trong một whitepaper, thường tồn tại nhiều nhất trong trí tưởng tượng của những người không có nghĩa vụ phải chịu trách nhiệm với kết quả. Bởi vì, cho đến giờ phút này, hầu như không ai ngoài một nhóm nhỏ các nhà lập pháp biết nội dung chính xác của đạo luật đó là gì. Không điều khoản cụ thể. Không cơ chế bỏ phiếu. Không tiêu chí định nghĩa. Chỉ có một cái tên đẹp đẽ và một lịch hẹn: tháng 9. Và một lời hứa sẽ tái cấu trúc toàn bộ số phận của một ngành công nghiệp đang vật lộn với sự mơ hồ của một bài kiểm tra pháp lý được sinh ra từ năm 1946, khi chiếc máy tính đầu tiên vẫn còn lớn bằng cả căn phòng.
Nếu bạn chưa từng nghe đến Howey Test, thì đây là câu chuyện: Năm 1946, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ phán quyết rằng một hợp đồng đầu tư là một loại chứng khoán nếu nó hội đủ bốn điều kiện: có tiền đầu tư, vào một dự án chung, kỳ vọng lợi nhuận, và lợi nhuận đó đến từ nỗ lực của người khác. Bảy mươi chín năm sau, các nhà quản lý quỹ, luật sư, và cả những nhà phát triển blockchain vẫn đang cố nhét một loại tài sản kỹ thuật số, có thể chuyển động xuyên biên giới trong ba giây, vào một khuôn khổ pháp lý được thiết kế cho những hợp đồng cam kết lợi nhuận in trên giấy. Cơ quan SEC thì coi hầu hết các token là chứng khoán. Những đứa con cưng của các quỹ đầu tư mạo hiểm thì luôn miệng nói rằng token của họ là “tiện ích”, không phải chứng khoán. Sự mơ hồ này tạo ra một ngành công nghiệp tư vấn luật pháp tăng trưởng nhanh hơn cả thị trường NFT năm 2021. Vào năm 2018, giám đốc pháp chế của SEC khi đó, William Hinman, có bài phát biểu lịch sử tuyên bố rằng Ethereum không phải là chứng khoán vì nó “đủ phi tập trung”. Nhưng đó chỉ là một bài phát biểu, không phải luật, và SEC đã không bao giờ chính thức hóa nó. Clarity Act, theo cái tên của nó, có thể ra đời để lấp đầy khoảng trống đó. Nó có thể là bộ luật đầu tiên đưa ra định nghĩa pháp lý chính thức cho “mức độ phi tập trung” của một mạng lưới. Nó có thể phân loại một loại tài sản kỹ thuật số là hàng hóa nếu mạng lưới đạt đủ một ngưỡng phi tập trung nào đó. Nhưng “có thể” là một từ khá đắt giá trong thị trường này — trước khi bạn để cho trái tim mình rung lên với những giấc mơ về một kỷ nguyên hợp pháp hóa toàn diện, hãy cùng tôi mổ xẻ một thứ mà những người viết bài tổng hợp tin tức thường bỏ qua: nếu luật này thực sự đi vào cuộc sống, cơ chế đo lường “phi tập trung” trong đó sẽ định hình lại kiến trúc của toàn bộ ngành công nghiệp này một cách sâu sắc hơn bất kỳ một bài phân tích macro nào — và có thể tạo ra một thế hệ dự án được thiết kế để đạt điểm cao trong các bài kiểm tra của chính phủ, thay vì xây dựng thứ mà họ tuyên bố.
Khi nói về cơ chế, chúng ta không thể thoát khỏi câu hỏi trọng tâm: làm thế nào để đo lường một thứ vốn dĩ được tạo ra để chống lại sự đo lường tập trung — sự phi tập trung? Có một sự trớ trêu tinh nghịch ở đây: blockchain sinh ra để phân tán quyền lực, nhưng chính phủ lại muốn nén nó vào một bảng kiểm tra với những con số cụ thể. Nói một cách thẳng thắn, nếu Clarity Act sử dụng tiêu chí “số lượng node” để đánh giá mức độ phi tập trung, tôi có thể thuê 500 máy chủ ảo trên Amazon Web Services trong một buổi chiều và khiến một giao thức nhỏ với đúng một nhà phát triển hoạt động một mình trong một quán cà phê ở Berlin trông giống như một mạng lưới hoàn toàn phi tập trung. Nếu luật sử dụng tiêu chí “phân bổ token” — ví dụ yêu cầu không một thực thể nào nắm giữ quá 20% nguồn cung — thì tôi sẽ làm điều mà rất nhiều dự án trong danh mục quỹ của tôi đã làm: chia nhỏ token vào 300 ví khác nhau, ký một thỏa thuận pháp lý mờ ám đằng sau, và thể hiện rằng mức tập trung dưới ngưỡng an toàn. Câu chuyện chết khi số liệu lên tiếng. Nhưng có một sự thật khó chịu hơn: những con số đó không bao giờ nói dối, chỉ có người chọn con số để đưa vào bài kiểm tra là những người nói dối giỏi nhất. Trong 17 năm làm nghề quan sát thị trường, tôi đã chứng kiến rất nhiều cuộc chơi “chỉ số làm đẹp” — nơi các dự án tối ưu hóa trang web, tối ưu hóa số liệu hoạt động hoặc tối ưu hóa thành viên cộng đồng để lọt qua mắt các quỹ đầu tư. Và tôi có thể nói với bạn, nếu Quốc hội Mỹ đưa ra một thước đo “phi tập trung” có trọng số, thì các dự án sẽ thuê những nhà toán học giỏi nhất từ các quỹ phòng hộ để xây dựng cấu trúc vốn và hạ tầng kỹ thuật nhằm tối đa hóa điểm số trong bài kiểm tra của chính phủ. Đây không phải là một lời tiên tri. Đây là một sự đảm bảo về mặt logic. Luật nào tạo ra tiêu chí, luật đó tạo ra động cơ thao túng. Các khoản vay thế chấp trước cuộc khủng hoảng năm 2008 đã được thiết kế để đạt điểm AAA từ các tổ chức xếp hạng tín nhiệm vốn được trả tiền bởi chính các ngân hàng phát hành. Tôi không thấy lý do tại sao các token lại không thể có biến thể của riêng chúng trong vụ này.
Và rồi đến câu chuyện về tokenomics — thứ mà các nhà phân tích vĩ mô hay hoạch định chính sách thường bỏ qua. Những người hân hoan chào đón Clarity Act và nghĩ rằng nó sẽ “giải phóng thanh khoản” cho thị trường crypto dường như đang nhầm lẫn giữa việc giảm rào cản pháp lý với việc tạo ra doanh thu. Hãy nhìn vào sự thật: nếu một token bị phân loại là chứng khoán tại Mỹ, nó không thể niêm yết trên các sàn giao dịch tuân thủ như Coinbase, và các nhà đầu tư Mỹ không được phép giao dịch nó trên các nền tảng không có giấy phép. Điều này tạo ra một “chiết khấu pháp lý” — một khoản giảm giá ẩn trên token, vì thị trường Mỹ vốn là một trong những thị trường thanh khoản lớn nhất thế giới bị đóng cửa với tài sản đó. Một bộ luật có thể gỡ bỏ khoản chiết khấu này. Nhưng điều mà các nhà đầu tư non trẻ không nhận ra, là việc gỡ bỏ một khoản chiết khấu không phải là tạo ra dòng tiền cơ bản. Đừng mua câu chuyện, mua bản chất. Bản chất của vấn đề này là: giá trị nội tại của token đến từ phí giao dịch, từ cơ chế đốt, từ việc nắm bắt giá trị được tạo ra bởi giao thức — và được củng cố niềm tin bởi dòng tiền thực. Một đạo luật dù có tuyệt vời đến đâu cũng không khiến một giao thức không có doanh thu trở nên có doanh thu. Nó chỉ giúp cho những ai nắm giữ token đã có giá trị thực được hưởng mức giá cao hơn. Tôi đã kiểm tra rất nhiều bảng cân đối kế toán của các dự án crypto. Và tôi nhận ra một điều đau đớn: rất nhiều dự án có câu chuyện đẹp hơn cả con số lợi nhuận của họ. Một bộ luật sẽ không thay đổi điều đó.
Chúng ta hãy đi sâu hơn vào các tác động thị trường, bởi vì tôi biết bạn đang nghĩ: “Liệu tôi nên mua trước khi bỏ phiếu hay đợi sau khi có kết quả?” Sự thật là, bạn không thể đầu tư dựa trên một văn bản mà bạn chưa từng được đọc. Điều thú vị là, thị trường là một cỗ máy nhạy cảm với câu chuyện. Khi một tiêu đề nói “Thượng viện sẽ bỏ phiếu về luật crypto”, các quỹ đầu tư sẽ tăng vị thế vào Bitcoin và các altcoin thanh khoản cao trong kỳ vọng về một cơn gió thuận lợi. Nếu vào tháng 9, cuộc bỏ phiếu diễn ra và đạo luật được thông qua, hành động này có thể kích hoạt một đợt tăng giá ngắn hạn — nhưng nó cũng có thể là một tín hiệu “bán tin tức” cổ điển, nơi mà tất cả các nhà đầu tư thông minh đã mua trước đó bán ra ngay sau khi tin tốt công bố, để lại cho những người mua cảm xúc túi hàng phồng to. Đồng thời, nếu cuộc bỏ phiếu thất bại hoặc bị trì hoãn, thị trường có thể giảm mạnh vì sự thất vọng tích tụ từ một thời gian dài chờ đợi. Hãy nhìn lại tháng 10 năm 2021, khi SEC từ chối quỹ ETF Bitcoin giao ngay — từng là một sự kiện pháp lý nhỏ, nhưng nó khiến giá Bitcoin sụt giảm hàng nghìn đô la trong vài giờ. Thị trường này phản ứng dữ dội với các tín hiệu pháp lý, bởi vì nó được xây dựng trên một nền tảng của sự không chắc chắn. Sự không chắc chắn là mẹ của việc định giá sai, và việc định giá sai là mẹ của các khoản lợi nhuận bất thường — hoặc thua lỗ thảm khốc.
Có một điều mà tôi gọi là “câu chuyện phản trực giác” trong tất cả những sự kiện pháp lý này. Chúng ta thường nghĩ rằng luật pháp rõ ràng là một điều tốt cho ngành công nghiệp. Nhưng hãy suy nghĩ kỹ hơn. Một ngành công nghiệp trẻ, có tính biến động cao như crypto, hiện đang hưởng lợi từ chính sự mơ hồ đó. Sự mơ hồ tạo ra cơ hội cho các nhà đổi mới di chuyển nhanh hơn khả năng điều chỉnh của chính phủ. Nó cũng tạo ra cơ hội cho các dự án có chất lượng kém lẩn trốn trong một khu vực xám. Khi các quy tắc được viết ra một cách rõ ràng, chúng sẽ phân định người thắng kẻ thua. Và hầu như luôn luôn, những người viết ra quy tắc là những người thắng trước khi bắt đầu trò chơi. Clarity Act nếu được thông qua sẽ không phải là một “sự giải phóng” mang tính trung lập. Nó sẽ là một trận đấu quyền lực. Các dự án lớn, với đủ khả năng thuê các công ty luật có ảnh hưởng tại Washington D.C., sẽ có lợi thế hơn hẳn so với các dự án cộng đồng nhỏ không có đại diện pháp lý. Hãy nhìn vào cách mà các ngân hàng lớn từng vận động hành lang để định hình luật Dodd-Frank sau năm 2008 — một đạo luật được quảng cáo là “cải cách” nhưng thực tế lại tạo ra những rào cản gia nhập khiến các ngân hàng nhỏ khó cạnh tranh hơn bao giờ hết. Những lời hoa mỹ về “sự rõ ràng” sẽ phủ lên một cuộc tái phân chia quyền lực rất thiếu rõ ràng. Trong bối cảnh đó, điều gì sẽ xảy ra với những token bị mắc kẹt trong đám mây “bảo mật kỹ thuật số” khi luật quy định rằng một token có thể bị phân loại là chứng khoán nếu token đó được phân phối một cách tập trung và nếu những người sáng lập vẫn nắm giữ quyền kiểm soát đáng kể? Không cần phải đoán. Hãy nhìn vào những gì SEC đã làm với các token trong danh mục của các quỹ đầu tư mạo hiểm lớn nhất thung lũng Silicon. Rất nhiều dự án kêu gọi hàng trăm triệu đô la từ các quỹ đầu tư mạo hiểm, và sau đó phát hiện ra rằng họ đã xây dựng toàn bộ kiến trúc pháp lý của mình trên một loại cát lún. Clarity Act, nếu được viết ra với tiêu chí dựa trên “mức độ kiểm soát của nhà sáng lập”, sẽ khiến họ phải vội vã phân tán quyền lực hơn nữa — hoặc phải đối mặt với một cuộc đấu tranh pháp lý tốn kém. Luật pháp có thể tạo ra những con quái vật tuân thủ, nhưng ở chiều ngược lại, luật pháp cũng có thể tạo ra những con quái vật “giả vờ phi tập trung”. Và tôi có một giả thuyết ít được nhắc đến: nếu đạo luật quy định một cách cụ thể về “an toàn” của mạng lưới dưới dạng các ngưỡng kỹ thuật, chúng ta có thể thấy sự trỗi dậy của một ngành dịch vụ mới — những công ty chuyên “đánh bóng chỉ số phi tập trung” cho các dự án, giống như cách mà các công ty xếp hạng tín dụng đã giúp các ngân hàng “tân trang” các khoản nợ độc hại trước năm 2008.
Có một niềm tin ngây thơ rằng sự rõ ràng sẽ dẫn đến một thị trường công bằng hơn. Tôi không phản đối sự rõ ràng về mặt khái niệm — tôi phản đối sự rõ ràng ảo. Bởi vì tôi đã sống qua quá nhiều “những bước ngoặt pháp lý vĩ đại” trong lịch sử crypto: từ lệnh cấm ICO của Trung Quốc vào năm 2017, đến các đòn trấn áp của SEC vào năm 2023, và bây giờ là Clarity Act vào năm 2026. Trong tất cả những giai đoạn đó, người chiến thắng không phải là những người nắm giữ những ghi chú pháp lý hay nhất, mà là những người nắm giữ những tài sản có nền tảng kỹ thuật và kinh tế vững chắc nhất. Tôi đã chứng kiến câu chuyện về một quỹ token đối thủ của chúng tôi bốc hơi 60% danh mục đầu tư trong sáu tuần sau khi cơ quan quản lý Singapore ra các quy định mới về stablecoin vào năm 2023. Họ không chuẩn bị gì cả. Họ chỉ biết đến câu chuyện “stablecoin là tương lai”. Và khi quy định được viết ra theo hướng khác với kỳ vọng của họ, tất cả các vị thế của họ vỡ vụn trong vài phiên giao dịch. Ngành công nghiệp này không thiếu những người mua câu chuyện. Nó thiếu những người đọc bản in đẹp cuối cùng và hỏi: “Được rồi, vậy khi tất cả những thứ này được quy định rõ ràng, dòng tiền thực sự đến từ đâu?”
Câu hỏi đó dẫn chúng ta quay trở lại với bản chất của các sản phẩm tài chính phi tập trung. Trong một thế giới lý tưởng, Clarity Act sẽ là một công cụ giúp phân biệt giữa những dự án thực sự đang xây dựng hạ tầng để nắm bắt giá trị — giống như những gì Uniswap đã làm với phí giao dịch — và những dự án chỉ tồn tại dưới dạng một câu chuyện đầu tư đẹp đẽ trên Twitter, nơi mà lợi nhuận của người này chính là túi tiền của người khác. Nếu luật được viết theo hướng ủng hộ sự phi tập trung thực chất, nó có thể gián tiếp khuyến khích các dự án phân phối token rộng rãi hơn, thay vì gom tất cả vào các quỹ đầu tư mạo hiểm đòi hỏi những điều khoản ưu đãi to lớn. Nhưng tôi đang nói về một thế giới lý tưởng. Trong thế giới thực, tôi đã đọc đủ các văn bản pháp luật để biết rằng chúng được viết bởi những con người, và những con người này thường dễ bị ảnh hưởng bởi tiền bạc và quyền lực hơn là bởi những khái niệm trừu tượng về sự công bằng. Vì vậy, cách tiếp cận của tôi trước bất kỳ một sự kiện pháp lý nào cũng rất đơn giản: tôi không bao giờ mua vào trước khi có kết quả, tôi chỉ mua vào sau khi kết quả đó được chuyển hóa thành dữ liệu thực tế về dòng vốn, về thanh khoản, về sự thay đổi cấu trúc thị trường. Tôi không quan tâm đến những gì các nghị sĩ nói trên sàn diễn. Tôi quan tâm đến những gì các nhà tạo lập thị trường, các sàn giao dịch, và các nhà đầu tư tổ chức làm sau khi họ đọc xong văn bản cuối cùng. Trong tháng 9 trước khi bỏ phiếu, hãy nhìn vào thị trường quyền chọn — nếu các quỹ lớn đặt cược những vị thế khổng lồ vào khả năng tăng giá của Bitcoin, họ có thể biết điều gì đó mà công chúng không biết. Nếu họ chỉ ngồi yên, hãy tự hỏi tại sao.
Có một mô hình tôi thường sử dụng khi phân tích các sự kiện pháp lý trong ngành này — tôi gọi nó là “chu kỳ cảm xúc của câu chuyện pháp lý”. Nó bắt đầu với Hope — hy vọng, khi những cái tít bắt đầu xuất hiện: “Luật sắp được thông qua, ngành sẽ bùng nổ”. Sau đó đến Greed — tham lam, khi các altcoin nhảy vọt trước thời điểm bỏ phiếu. Sau đó đến Fear — sợ hãi, khi văn bản cuối cùng được công bố và hóa ra nó không hoàn hảo như mong đợi. Và cuối cùng là Despair — tuyệt vọng, khi mọi thứ điều chỉnh về mức trung bình của sự thất vọng. Nhưng sau đỉnh cao của sự tuyệt vọng, luôn có một giai đoạn phục hồi — khi thị trường nhận ra rằng một đạo luật dù tệ hại đến đâu cũng không thể phá hủy một thứ đã được xây dựng trên nền tảng của mật mã học và các động lực kinh tế vững chắc. Tôi đã thấy các thị trường phản ứng thái quá trong cả hai hướng. Và tôi đã học cách không bị cuốn theo những dao động đầu tiên. Có một câu chuyện tôi vẫn kể cho các nhà phân tích trẻ trong quỹ: Năm 2022, khi thị trường sụp đổ vì sự sụp đổ của FTX và các quy định mới đe dọa siết chặt toàn bộ ngành, tôi đã mất 60% danh mục đầu tư của mình. Tôi có thể bán tháo mọi thứ và chấp nhận thua lỗ. Thay vào đó, tôi dành thời gian nghiên cứu những gì sẽ xảy ra sau khi cơn bão pháp lý đi qua. Tôi phát hiện ra rằng các dự án như Render Network — một giao thức tính toán phân tán — có những đặc điểm cơ bản không hề bị ảnh hưởng bởi câu chuyện pháp lý. Tôi đã viết một bài phân tích sâu về “câu chuyện phục hồi” và khối lượng giao dịch của các dự án đó tăng trở lại. Chúng tôi đã đầu tư. Và khi thị trường phục hồi, chúng tôi đã có một vị thế tốt hơn rất nhiều so với các quỹ đã hoảng loạn rút lui. Câu chuyện pháp lý là một cơn gió — nó có thể thổi bay một số mái nhà, nhưng nó không thể đánh sập những tòa nhà có móng vững chắc.
Bây giờ, hãy nói về những gì ít ai nói đến nhất — một viễn cảnh mà Clarity Act không thực sự mang lại sự rõ ràng. Hãy đặt giả thuyết rằng các nhà lập pháp, sau nhiều tháng thương thảo, quyết định đưa ra một định nghĩa “phi tập trung” bao gồm 5 tiêu chí phụ, mỗi tiêu chí lại có những ngoại lệ, và mỗi ngoại lệ lại được quyết định bởi một cơ quan mới được thành lập, và cơ quan này lại chưa có ngân sách hoạt động. Điều này nghe có quen không? Đó chính xác là những gì đã xảy ra với các quy định về chứng khoán kỹ thuật số ở nhiều quốc gia. Họ dành nhiều năm để viết luật, rồi dành thêm nhiều năm để viết các quy định hướng dẫn, rồi kết quả là ngành công nghiệp vẫn chìm trong một trạng thái mơ hồ, chỉ có điều lần này là sự mơ hồ “đắt tiền hơn” vì các luật sư có nhiều trang giấy hơn để tranh luận. Tôi không có ý hoài nghi không có căn cứ. Tôi đã làm việc với các nhà quản lý quỹ tại Hồng Kông và Singapore, những người đã phải tuân thủ các quy định rất chi tiết nhưng vẫn không biết token nào được phép bán cho nhà đầu tư bán lẻ. Sự rõ ràng trong luật pháp thường tồn tại nhiều nhất trên các bài phát biểu của các chính trị gia, ít nhất là trong các văn bản quy định, và gần như không bao giờ trong thực tế thực thi. Và có một tầng tối hơn nữa: nếu Clarity Act đưa ra một khuôn khổ “an toàn” cho các token phi tập trung, nhưng đồng thời phân loại các token của các dự án nhỏ hơn là chứng khoán vì chúng chưa “đủ phi tập trung” — về mặt thống kê, gần như không có dự án mới nào có thể đạt được mức phi tập trung như Bitcoin hoặc Ethereum ngay từ ngày đầu ra mắt — thì đạo luật sẽ vô tình trao cho các gã khổng lồ đã tồn tại một lợi thế cạnh tranh khổng lồ. Nó giống như việc nói rằng mọi doanh nghiệp mới phải có ít nhất 10.000 khách hàng trước khi được phép kinh doanh — một cách hiệu quả để bảo vệ các nhà độc quyền hiện hữu.
Vì vậy, những gì chúng ta nên làm trong lúc chờ đợi tháng 9? Câu trả lời của tôi không nằm ở việc dự đoán đúng kết quả bỏ phiếu, mà nằm ở việc chuẩn bị cho nhiều kịch bản. Trong nghề quản lý đầu tư, tôi thường nói với đội ngũ của mình rằng chúng ta không cần biết chính xác điều gì sẽ xảy ra để kiếm tiền — chúng ta chỉ cần biết điều gì sẽ xảy ra trong mỗi kịch bản và liệu mức độ rủi ro có được đền bù thỏa đáng hay không. Nếu bạn là một nhà đầu tư dài hạn, hãy xem xét những dự án bạn nắm giữ có đang xây dựng một mạng lưới thực sự phi tập trung hay không — không chỉ về mặt kỹ thuật mà còn về mặt phân phối token, về khả năng chống chịu khi một vài node chính bị tấn công hoặc bị chính phủ đóng cửa. Nếu bạn là một nhà giao dịch ngắn hạn, hãy nhớ rằng giá có thể biến động mạnh vào ngày bỏ phiếu và ngay sau đó. Đừng mua câu chuyện, mua bản chất. Và bản chất ở đây là: Clarity Act, dù được thông qua hay không, sẽ không thể thay đổi một sự thật cơ bản — rằng các mạng lưới blockchain có giá trị bởi vì chúng cung cấp các dịch vụ tài chính và phi tài chính không cần đến sự tin tưởng của bên thứ ba. Nếu một giao thức có phí giao dịch tăng trưởng, có người dùng quay trở lại, có hoạt động phát triển liên tục, thì một đạo luật ở Washington sẽ không thể làm nó biến mất. Và nếu một giao thức chỉ tồn tại nhờ vào các chương trình khuyến khích thanh khoản nhân tạo, nhờ vào câu chuyện PR hào nhoáng, thì một đạo luật cũng sẽ không thể cứu nó khỏi sự sụp đổ của chính nó.
Có một câu chuyện tôi giữ trong đầu suốt nhiều năm — câu chuyện về Status, dự án mà tôi đã đầu tư vào năm 2017 và đã bán ra quá sớm. Sau đó, tôi học được rằng, nếu tôi không đủ kiên nhẫn để giữ một câu chuyện đến cùng, tôi sẽ không bao giờ có được phần lợi nhuận lớn nhất. Nhưng tôi cũng học được một bài học ngược lại: rất nhiều dự án tôi từng đặt niềm tin đã biến mất hoàn toàn, để lại những nhà đầu tư đang giữ những túi token rỗng không. Vì vậy, sự kiên nhẫn không phải là một chiến lược đầu tư, mà chỉ là một tính cách. Chiến lược đầu tư là phân biệt được điều gì đáng để kiên nhẫn và điều gì nên bỏ đi. Trong bối cảnh của Clarity Act, sự kiên nhẫn đáng được dành cho những dự án có nền tảng kỹ thuật vững chắc và nền kinh tế có thể tự duy trì. Sự bỏ đi nên được áp dụng cho những dự án chỉ sống bằng tin tức pháp lý, những dự án biến một cuộc bỏ phiếu ở Thượng viện thành một đợt tăng giá 50% mà không có bất kỳ sự thay đổi thực chất nào trong sản phẩm của họ. Và nếu tất cả những điều này khiến bạn cảm thấy mơ hồ và không chắc chắn, chào mừng đến với câu lạc bộ của những người đã sống lâu trong ngành công nghiệp này. Sự mơ hồ không phải là kẻ thù của chúng ta. Nó là một người bạn cũ, một người bạn đã dạy chúng ta cách suy nghĩ một cách độc lập, không phụ thuộc vào những tiêu đề lớn trên các trang tin tức. Khi một thứ được gọi là Clarity Act xuất hiện, hãy nhớ rằng sự rõ ràng thực sự không bao giờ đến từ văn bản luật, mà đến từ sự hiểu biết sâu sắc của chính bạn về cách thị trường hoạt động. Câu chuyện chết khi số liệu lên tiếng. Nhưng điều đó không có nghĩa là bạn phải đợi cho đến khi số liệu được công bố mới hành động. Nó có nghĩa là bạn cần phải biết con số nào đáng để tin, con số nào được tạo ra để đánh lừa, và con số nào là sự phản ánh chân thực nhất của bản chất — thứ mà đạo luật này, dù có tên gọi hay ho đến đâu, cũng chỉ có thể mô tả nhưng không bao giờ có thể tạo ra.
Hãy nhìn những gì đang xảy ra với các sàn giao dịch phi tập trung và các giao thức cho vay. Chúng tạo ra doanh thu thực tế. Họ đang nộp phí giao dịch, trả lãi cho người cho vay, và phản ánh một nền kinh tế hoạt động thực sự. Đối với các loại tài sản kỹ thuật số không có dòng tiền, những lời hứa hẹn về một đạo luật thay đổi cuộc chơi chỉ là một biến thể khác của một trò chơi “bán xẻng trong cơn sốt vàng” — nơi mà người bán xẻng không bao giờ quan tâm đến việc vàng có thực sự tồn tại hay không. Tôi đã ở trong các phòng họp với những nhà sáng lập dự án có thị trường trị giá hàng tỷ đô la, và khi tôi hỏi họ rằng họ sẽ làm gì nếu Clarity Act không được thông qua, hầu hết đều nhìn tôi như thể tôi vừa hỏi một câu gì đó không nên hỏi. Đó là khoảnh khắc tôi biết rằng câu chuyện đã ngự trị chiếc ghế lái, còn bản chất nằm ở cốp xe và đang bị bịt miệng. Vũ trụ này có một cách kỳ lạ để trừng phạt những ai lười biếng trong việc tìm hiểu bản chất: họ sẽ bị bỏ lại phía sau khi câu chuyện kết thúc và sự thật bắt đầu lên tiếng.
Và sự thật, ở đây, là một điều cụ thể và hữu hình. Khi bạn vào một phòng giao dịch và nhìn thấy các lệnh mua khổng lồ được đặt trên một sàn giao dịch phái sinh, khi bạn thấy một giao thức tăng trưởng người dùng hàng tuần mà không cần đến chương trình khuyến khích, khi bạn thấy các nhà phát triển đang viết mã cho một dự án vì họ tin vào nó — không phải vì họ có token vesting — bạn đang nhìn thấy bản chất. Sự rõ ràng không bao giờ được tạo ra bởi một đạo luật. Nó được tạo ra bởi mật mã học, bởi các thị trường hoạt động, bởi các cộng đồng có những mục tiêu chung thực sự. Luật pháp có thể phản ánh thực tại đã tồn tại hoặc có thể kìm hãm nó một thời gian, nhưng nó không thể giữ được một ngành công nghiệp đang thực sự di chuyển khỏi số phận của chính nó. Tôi không biết các thượng nghị sĩ sẽ quyết định điều gì. Tôi biết rằng những giao thức đã sống sót sau nhiều chu kỳ thăng trầm, sau nhiều cuộc đàn áp pháp lý, sau những vụ bê bối lớn nhất của ngành, là những giao thức hiểu rất rõ một điều: câu chuyện là thứ bạn bán, nhưng bản chất là thứ bạn giữ. Khi Thượng viện Mỹ bỏ phiếu vào tháng 9, sẽ có những người dán mắt vào màn hình và hét lên trong sung sướng hoặc đau khổ. Và sẽ có những người, như tôi, ngồi lại, chờ màn khói tan, chờ các con số phản ánh đúng giá trị thực — và sau đó mới hành động. Có một sự mỉa mai cuối cùng: một đạo luật được đặt tên là “Clarity” có thể trở thành một trong những câu chuyện mơ hồ nhất mà ngành này từng chứng kiến. Và khi điều đó xảy ra — dù nó được thông qua hay bị bác bỏ — tất cả chúng ta sẽ được nhắc nhở rằng, trong một thị trường được xây dựng dựa trên các khối dữ liệu bất biến, thứ duy nhất thay đổi liên tục chính là câu chuyện mà con người tự kể về nó. Hãy chọn cho mình một câu chuyện đáng để tin cẩn thận. Và hãy chắc chắn rằng bạn đã kiểm tra các con số bên dưới nó trước khi đặt cược toàn bộ danh mục của mình.


