Hôm qua, tin tức Core Scientific từ chối thương vụ mua lại trị giá 9 tỷ USD khiến tôi phải dừng lại giữa chừng khi đang lướt Twitter. Một công ty khai thác Bitcoin vừa thoát khỏi phá sản, đang lao vào AI, lại có gan từ chối số tiền kếch xù ấy? Cảm giác như một cú twist trong phim kinh dị – nhưng thực tế, đây là canh bạc lịch sử của một đội ngũ quản lý đang cố gắng chứng minh họ xứng đáng với định giá cao hơn.
Để hiểu, hãy quay lại 2023. Core Scientific – một trong những công ty khai thác Bitcoin lớn nhất Bắc Mỹ – nộp đơn phá sản sau mùa đông crypto. Họ nợ hàng trăm triệu, giá Bitcoin lao dốc, chi phí điện tăng vọt. Tưởng chừng như câu chuyện kết thúc. Nhưng rồi, họ tái cấu trúc, và bất ngờ chuyển hướng: biến các trung tâm dữ liệu khai thác Bitcoin thành nơi cho thuê GPU cho AI. Đây không phải là một ý tưởng mới – CoreWeave đã làm điều này từ trước – nhưng với Core Scientific, đó là phao cứu sinh. Họ ký hợp đồng dài hạn với CoreWeave, và nay, họ bắt tay với AMD.
AMD, kẻ thách thức Nvidia trong cuộc đua chip AI, đang cần một đối tác hạ tầng lớn để triển khai GPU Instinct của mình. Core Scientific, với các trại khai thác sẵn có điện giá rẻ từ hợp đồng dài hạn, là bến đỗ lý tưởng. Nhưng câu hỏi là: Liệu AMD có đủ sức thay thế Nvidia trong các khối lượng công việc AI thực tế? Từ kinh nghiệm 5 năm trong ngành, tôi biết rằng phần mềm ROCm của AMD vẫn còn khoảng cách lớn so với CUDA của Nvidia. Các nhà phát triển AI thích CUDA vì nó đã được tối ưu hóa qua nhiều năm. Việc chuyển đổi sang AMD không chỉ đơn giản là cắm chip, mà là viết lại toàn bộ stack phần mềm.
Quay lại thương vụ 9 tỷ. Các cổ đông từ chối, tức là họ đặt cược rằng giá trị dài hạn của Core Scientific cao hơn con số đó. Nhưng tôi thấy một điểm mù: không có chi tiết kỹ thuật nào trong thông báo AMD. Không có số megawatt cam kết, không có điểm chuẩn hiệu suất, không có thời hạn bàn giao. Đây là một thông cáo báo chí, không phải một kế hoạch chi tiết. Nó giống như tôi năm 2017 khi nhìn thấy OmiseGO và tin rằng nó sẽ thay đổi thanh toán toàn cầu – tôi đã đúng về tầm nhìn, nhưng sai về thời gian và rủi ro. Airdrop hôm nay, rug pull ngày mai – trong trường hợp này, thay đổi lời hứa hợp tác thành sự thất vọng.
Phân tích kỹ thuật từ góc nhìn phản trực giác: Core Scientific đang tận dụng lợi thế chi phí điện thấp từ các hợp đồng dài hạn. Nhưng việc chuyển đổi từ khai thác ASIC sang GPU AI yêu cầu làm mát bằng chất lỏng, mạng InfiniBand, và quản lý cụm phức tạp. Đây không phải là chuyển đổi đơn giản. Nếu AMD không giao chip đúng hạn hoặc hiệu suất không đạt yêu cầu, Core Scientific có thể bị mắc kẹt với nợ và công suất bỏ trống. Điều này gợi nhớ cho tôi về bài học Uniswap năm 2020: tôi đã dự đoán đúng tăng trưởng dài hạn, nhưng bỏ qua đầu cơ ngắn hạn và mất tiền vì cảm xúc. Ở đây, thị trường đang FOMO vào câu chuyện AI, nhưng dữ liệu on-chain cho thấy nhu cầu GPU thực tế có thể đã chậm lại.
Góc nhìn phản trực giác: Nhiều người cho rằng Core Scientific đang làm đúng khi từ chối 9 tỷ và tự mình phát triển. Nhưng tôi nghi ngờ rằng động thái này thực chất là một chiến lược thoát hiểm của đội ngũ quản lý. Họ biết rằng giá trị công ty sau khi chuyển đổi AI có thể thấp hơn nhiều so với kỳ vọng, nhưng việc từ chối mua lại giúp họ giữ ghế và tránh bị đào thải. Các cổ đông lớn, nhưng không đủ thông tin kỹ thuật, đã bỏ phiếu theo cảm tính. Đây là lỗi lặp lại của lịch sử: trong thị trường giảm, mọi người tìm kiếm câu chuyện anh hùng, nhưng thường mắc bẫy.
Takeaway: Câu chuyện của Core Scientific không phải về AI hay AMD. Nó là về việc liệu một công ty từng phá sản có thể tái sinh thành công trong một lĩnh vực khó khăn hơn nhiều không. Tôi đã thấy nhiều đội ngũ cố gắng chuyển đổi và thất bại vì chủ quan. Nếu bạn là nhà đầu tư, hãy hỏi: Bao nhiêu megawatt đã được kích hoạt? Thời gian hoàn vốn là bao lâu? Đừng tin vào thông cáo báo chí. Bởi vì, như tôi đã viết trong một bài báo trước: Hợp tác hôm nay, thất vọng ngày mai.